Kazıkları yok oldu

Haydarpaşa Garı Restorasyonunda Beklenmedik Gelişme: Temel Kazıkları Yok Oldu, Açılış 2027’ye Ertelendi

İstanbul’un en simgesel yapılarından biri olan ve tarihi dokusuyla dünya mirası adaylığı yapılan Haydarpaşa Garı’nın kapsamlı restorasyon sürecinde, projenin kaderini değiştirecek kritik bir teknik tespit yapıldı. 15 Ağustos 2024 tarihinde resmi olarak başlatılan ve ilk etap açılışı için Eylül 2026 hedeflenen çalışmalar, yapının temel sisteminde yaşanan ciddi bozulmalar nedeniyle ertelendi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un açıklamalarıyla ortaya konan durum, binanın statik güvenliği için atılan ahşap kazıkların neredeyse tamamen yok olduğunu ve bu nedenle mühendislik takviminin baştan aşağı yenilenmesi gerektiğini gösteriyor.

Yaklaşık Bin Kazıktan Yalnızca 200’sü Dayanmış

Bakan Ersoy’un yaptıkları teknik incelemelerin neticesini paylaştığı açıklamada, tarihi garın temelinin dayandığı yaklaşık 1000 adet ahşap kazıktan günümüzde yalnızca 200’ünün yerinde kaldığı belirtilirken, kalan 800’in üzerindeki kazıkların zamanın içinde tamamen yok oluştuğu kaydedildi. Bu durum, binanın yaşam boyu boyunca taşıdığı yükü dengeleyen temel sisteminin, restorasyon öncesi dönemde zaten ciddi oranda fonksiyonunu yitirmiş olduğunu kanıtlıyor. Mühendislik ekipleri tarafından yapılan zemin ve yapı analizi, ahşap malzemenin doğal bozulma sürecinin yanı sıra, yeraltı su seviyesi değişimlerinin ve kimyasal etkilerin bu yıkımı hızlandırdığını ortaya koydu.

Sıvılaşma Riski ve Yapısal Oturma Tehlikesi

Kazık kaybı ile sınırlı kalmayan sorunlar, zemin mekaniği açısından çok daha ciddi bir tabloyu işaret ediyor. Teknik incelemeler, garın bulunduğu alanda deprem anında veya aşırı yüklenme durumunda zeminin dayanımını kaybederek sıvı bir hal alması anlamına gelen "sıvılaşma riski"nin varlığını teyit etti. Bu risk, yapının zemine eşit olmayan bir şekilde oturmasına (diferansiyel oturma) ve yana doğru yatık hareketler yapmasına (lateral displacement) neden olabileceği için, restorasyon çalışmalarının standart güçlendirme yöntemleriyle devam edilemeyeceğini gösterdi. Bu nedenle, proje ekibinin "hassas güçlendirme uygulamaları" terminolojisiyle ifade edilen, tarihi dokunu koruyan ve aynı zamanda modern mühendislik standartlarını sağlayan özel çözümler geliştirmesi zorunlu hale geldi.

Arkeopark Keşfleri Projeyi Daha da Karmaşıklaştırdı

Statik ve jeoteknik sorunlarla mücadele eden proje ekibinin önüne, kazı çalışmaları sırasında çıkan yeni arkeolojik veriler de engel olarak dikildi. Haydarpaşa çevresinde planlanan Arkeopark alanı sınırları içinde, önceden tahmin edilmeyen yeni kalıntı öbekleri ortaya çıkarıldı. Bu durum, Kültür Varlıkları Koruma Kurulları’nın ilgili kararları çerçevesinde, keşfedilen kalıntıların "in situ" (kendinde) korunması ilkesi benimsendiği için, proje alanındaki ziyaretçi dolaşım güzergahlarının ve alt yapı geçişlerinin baştan tasarlanmasını zorunlu kıldı. Bakan Ersoy, bu revizyonun de iş takvibine ek yük bindirdiğini, ancak tarihi mirasın bütünlüğü adına bu adımın atılmasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.

Yeni Hedef: 2027’de Birinci Etap Teslimi

Bakan Ersoy, bilimsel analizlerin tamamlanması, kazık yer değiştirme riskine karşı tasarlanan mikro kazık ve jet grouting gibi özel zemin iyileştirme yöntemlerinin projelendirilmesi ile arkeolojik sit alanı düzenlemelerinin birleşimi sonucunda, çalışma programının yeniden yapılandırıldığını bildirdi. Bu kapsamda, ilk etap çalışmalarının tamamlanması ve kısmi açılışın gerçekleştirilmesi için yeni hedef yıl 2027 olarak belirlendi. Haydarpaşa Garı’nın restorasyonu, artık sadece bir onarım projesinden öte, karmaşık jeoteknik mühendislik, arkeoloji ve koruma bilimlerinin kesiştiği, İstanbul’un mühendislik tarihine de geçecek nitelikte bir "kurtarma operasyonu" niteliğine büründü.

Kaynak: Sözcü - Gündem
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle