Trump istediğini aldı: ABD, Grönland için Danimarka ile anlaştı

New York’ta İmzalanan Üçlü Anlaşmayla ABD, Arktik’te Askeri Varlığını Güçlendirme Yetkisi Elde Etti

NEW YORK — Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu toplantıları çerçevesinde New York’da gerçekleştirilen bir törenle, Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Danimarka ve Grönland arasında “Grönland Güvenliği”ne ilişkin tarihi bir üçlü anlaşma imzalandı. Anlaşma, stratejik önemi giderek artan Arktik bölgesinde ABD’nin askeri ayak izini kalıcı olarak genişletmesine ve bölgedeki güvenlik mimarisini yeniden şekillendirmesine imkan tanıyan kapsamlı hükümler içeriyor. Bu gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın geçmişte Grönland’ı satın almak isteğiyle gündeme getirmiş olduğu bölgeye ilişkinvizyonunun, askeri ve stratejik bir çerçeve içinde hayata geçirildiğinin en somut göstergesi olarak değerlendiriliyor.

ABD’ye “Kalıcı Denetim” ve Üs Kurma Hakkı

Anlaşmanın en çarpıcı maddesi, Danimarka’ya bağlı özerk bölge olan Grönland’ın güvenliği konusunda ABD’ye “kalıcı yetki” tanınması yönündedir. Bu hüküm sayesinde Washington, Arktik bölgesindeki askeri varlığını artırma ve yeni üsler kurma konusunda serbest bir el kazanmış oldu. Kaynaklardaki ifadeyle ABD, artık “Amerikan kıtasını, Avrupa’yı ve diğer bölgeleri savunmak için gerekli olanları yapmak konusunda tam yetkiye sahip” hale gelmiştir. Bu durum, ABD’nin kuzeyden gelen potansiyel hava ve kara tehditlerine karşı erken uyarı ve müdahale kapasitesini önemli ölçüde artıracağına işaret ediyor.

Üçüncü Ülkelerin Girişi ABD Onayına Bağlandı

Anlaşma, ABD’nin bölgesel hegemonyasını pekiştirmesi açısından kritikan diğer bir unsuru da, üçüncü ülkelere getirdiği katı kısıtlamalardır. Metne göre; ABD’nin açık onayı olmaksızın, herhangi bir üçüncü ülkenin Grönland’da askeri varlık göstermesi veya stratejik yatırımlar gerçekleştirmesi engellenmiştir. Bu madde, özellikle Rusya ve Çin’in Arktik’taki artan ilgi ve yatırım hamlelerine karşı bir “güvenlik tamponu” oluşturma amacı taşıyor. Böylece ABD, bölgedeki jeopolitik rekabet alanını tek eline alarak, rakip güçlerin Grönland üzerinden Atlasık müttefiklerine yönelik bir tehdit unsuru oluşturmasını önlemiş oluyor.

Kopenhag ve Nuuk: “Egemenlik Korundu, NATO Çatısı Geçerli”

Anlaşma metninin imzalanmasından sonra Danimarka ve Grönland yetkilileri, anlaşmanın kendi egemenlik haklarını zedelemediğini vurgulayan ortak bir çizgi izledi. Taraflar, yürütülecek bölgesel güvenlik faaliyetlerinin NATO çatısı altında gerçekleşeceğini açıklayarak, sürecin müttefiklik bağları içinde kaldığını ve tek taraflı bir işgal niteliğinde olmadığını vurguladı. Grönland’ın özerk statüsü ve Danimarka’nın egemenliği korunarak, güvenlik sorumluluğunun operasyonel boyutunun ABD’ye devredildiği mesajı verildi. Bu nokta, danişmanlık ve onay mekanizmalarının nasıl işleyeceği konusunda gelecekte detaylandırılacak protokollerin temelini oluşturuyor.

Trump: “Benzeri Görülmemiş Bir Anlaşma”

ABD Başkanı Donald Trump, anlaşma sonrası yaptığı açıklamada imzalanan metni “benzeri görülmemiş” olarak niteleyerek, bu kalkışmanın tarihi bir başarı olduğunu ilan etti. Trump, “Danimarka ve Grönland ile yapılan anlaşma, ABD’ye bu toprakların güvenliği ve ihtiyaçları konusunda kalıcı denetim sağlayacak” ifadelerini kullanarak, anlaşmanın sadece askeri bir üs anlaşması ötesinde, bölgenin kaynakları ve stratejik altyapısı üzerindeki ABD’nin söz sahipliğini de pekiştirdiğine dikkat çekti. Başkan’ın bu belirteciliği, ABD’nin “Amerika Birinci” doktrini çerçevesinde kuzey güvenlik kemerini sıkma kararlılığının bir kez daha somutlaştığını gösteriyor.

Arktik Jeopolitik Dengelerde Yeni Bir Dönem

Özetle; BM çatısı altında New York’da imzalanan bu üçlü anlaşma, Arktik’in jeopolitik şahsiyetini kökten değiştirecek nitelikte bir adım olarak tarihe geçecek. ABD, Grönland’ın stratejik derinliğini kontrol altına alarak, kuzeyden gelen her türlü stratejik tehlikeye karşı “ilk hat” savunma hattını kendi denetimine almış oldu. Danimarka ve Grönland ise egemenliklerini koruma altına alarak, güvenlik maliyetinin ve operasyonel yükünün büyük ölçüde ABD’ye devredildiği bir formülü kabul etmiş oldular. Anlaşmanın operasyonel detayları ve NATO entegrasyon süreci gelecek aylarda netleşecek olsa da, Arktik’in “yeni Büyük Oyun” alanındaki dengeler bu imza ile ABD lehine belirleyici bir şekilde kırılmıştır.

Kaynak: Sözcü - Dünya
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle