BIST 50'de yukarı adım kuralı uygulanacak

BIST 50’de Açığa Satışlarda “Yukarı Adım Kuralı” Uygulamasına Geçildi

Borsa İstanbul (BIST) 50 endeksine dahil hisse senedi piyasasında, fiyat manipülasyon risklerine karşı koruma kalkanı güçlendirilerek açığa satış işlemlerinde “yukarı adım kuralı” (up-tick rule) devreye sokuldu. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) kararı kapsamında, 22 Eylül 2024 tarihli işlem gününden itibaren bir sonraki duyuruya kadar geçerli olacak olan yeni düzenleme, Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) üzerinden yatırımcılara duyuruldu. Bu adım, endeksin likiditesi yüksek ve piyasa hareketi belirleyici hisselerinde, aşağı yönlü spekülatif baskıyı dengeleme ve piyasa bütünlüğünü koruma amacını taşıyor.

Yeni Düzenlemenin İşleyiş Mekanizması ve Fiyatlama Koşulları

Yapılan açıklamaya göre, BIST 50 endeksinde yer alıp açığa satışa açık olan sermaye piyasası araçlarında, açığa satış emri verilebilecek fiyat seviyesi katı bir koşula bağlandı. Buna göre; yatırımcılar açığa satış işlemini, ilgili hisse senedinin piyasada en son işlem gören fiyatından daha yüksek (yukarı) bir fiyattan gerçekleştirebilecek. Bu mekanizma, satış baskısının fiyatları kırıp aşağı çekmesini engellemek için tasarlanmış klasik bir piyasa koruma aracıdır. Kural, fiyatların sürekli aşağı itilerek bir "aşağı spirali" yaratılmasını zorlaştırarak, satıcıların daha dengeli bir fiyatlama yapmasını zorunlu kılıyor.

İstisnai Durum ve Mevcut Fiyat Üzerinden İşlem İzni

Düzenlemegetirdiği katılıkla beraber, piyasa dinamiklerine uyum sağlayan esnek bir istisna da öngörüyor. Eğer açığa satışa konu olan hisse senedinin en son gerçekleşen fiyatı, bir önceki işlem fiyatından daha yüksekse (yani fiyat yükseliş trendindiyse), o halde açığa satış emri en son gerçekleşen fiyat seviyesinden de verilebilecek. Bu istisna, piyasada olumlu bir momentum varken likiditenin kesilmesini önlemek ve fiyat keşfi sürecinin engellenmemesi adına konulmuş stratejik bir karardır. Böylece kural, sadece düşüş trendinde "fren" işlevi görürken, yükselişte işlem akışına müdahale etmemeye özen gösteriyor.

Gün İçi İşlemlerin Kapsamı ve Yatırımcı Sorumlulukları

KAP bildirisinde, açığa satış tanımının genişletilmesi yönünde önemli bir hatırlatma da yer alıyor. Buna göre; yatırımcının portföyünde bulunmayan hisse senedini gün içinde satıp, daha sonra aynı gün içindeki alımlarla bu pozisyonu kapatması durumu da "açığa satış" kapsamında değerlendirilecek. Bu bağlamda, yatırımcılar ve aracı kurumlar bu nitelikteki emirleri iletirken sistemlerde "açığa satış" seçeneğini işaretleyerek bildirimde bulunmak zorunda kalacak. Açıklamada, bu prosedürün ihmalinin yasal uyumsuzluğa yol açabileceği vurgulanarak, piyasa katılımcılarına gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi çağrısı yapıldı.

Piyasa Dengelemesi İçin Proaktif Bir Müdahale

Özetle; BIST 50 endeksinde yürürlüğe giren "yukarı adım kuralı" uygulaması, global piyasalarda yaygın olarak kullanılan ve aşırı spekülatif aşağı hareketlere karşı koruma sağlayan bir makro özen önlemidir. SPK ve Borsa İstanbul ortaklığıyla hayata geçirilen bu düzenleme, endeksin yön belirleyici hisselerinde fiyat bulunma sürecini (price discovery) daha sağlıklı bir zemine oturtmayı hedefliyor. Yeni kural seti, yatırımcıların risk algılarını yeniden şekillendirirken, aracı kurumların emir giriş süreçlerinde teknik altyapı uyumluluğunu da test edecek niteliktedir. Piyasa otoritelerinin "bir sonraki duyuruya kadar" ifadesiyle süresini açık bırakması ise, düzenlemenin piyasa koşullarına göre esnek bir şekilde yönetileceğinin işaretidir.

Kaynak: Sözcü - Ekonomi
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle