Güneş enerjisi üretimi ile tarımı aynı alanda birleştiren "agrivoltaik" sistemler, kentsel alanlarda yeni bir boyut kazanıyor. Colorado Eyalet Üniversitesi (CSU) araştırmacıları tarafından Denver'daki CSU Spur kampüsünde yürütülen çalışmalar, bina çatılarının hem elektrik üretimi hem de dünyanın en değerli baharatı safran yetiştiriciliği için kullanılabileceğini kanıtladı.
Araştırmacı Jennifer Bousselot ve Reece Bailey'nin imzasını taşıyan rapora göre, yüzde 40 ışık geçirgenliğine sahip panellerin altındaki parsellerde yetişen safran bitkileri, gölgesiz çatı alanlarına kıyasla iki kat daha fazla çiçek açıp, iki kat daha fazla kurutulmuş ürün verdi. Yeşil çatıların doğası gereği süzgeçli, besin açısından zengin olmayan toprak yapısı ve baskın sert mikroklima koşulları, safranın doğal yaşam alanına benzeyen bir ortam yaratmış oldu.
Işık dozajı kritik önem taşıyor
CSU ekibi, sistemin başarısı için ışık oranının hassas bir ayar gerektirdiğini vurguluyor. Aşırı gölgelemenin verimi düşürebileceğini belirten araştırmacılar, yetiştirme zemininden 1,8 ile 2,4 metre yükseklikte, ışığın yüzde 30 ila 40'ını geçiren panellerin optimum sonuç verdiğini kaydediyor. Ancak Fas'ta gerçekleştirilen 24 aylık ayrı bir saha çalışmasında en yüksek verimin, yüzde 30 gölgeleme (yüzde 70 ışık) sağlanan parcellerde elde edildiği bildirildi. İki çalışmanın farklı yöntemlere dayanması, her iklim ve panel düzeni için geçerli tek bir standart formülün yokluğunu gösteriyor.
Ekonomik model: 5 yılda 61 bin dolar beklentisi
Colorado ekibi, 46 kilovatlık mevcut bir çatı paneli sistemi ve 405 metrekarelik ekim alanı üzerinden 5 yıllık bir finansal projeksiyon hazırladı. Hesaplamalarda safran gramının 35 dolar, soğan (korm) biriminin 25 sent ve üretilen elektriğin 5 yılda 13 bin 470 dolar gelir getireceği varsayıldı. Bu parametrelerle sistemin 5 yıl sonunda yaklaşık 61 bin dolar (yaklaşık 3 milyon TL) net gelir potansiyeli bulunduğu öne sürülüyor. Rapor ancak ilk yıl maliyetlerinin geliri aştığını ve bu hesaplamanın sıfırdan paneli kurma maliyetlerini içermediğini hatırlatıyor.
Ana engel: Yoğun iş gücü ihtiyacı
Modelin en büyük zorluğu hasat sürecinin manuel iş gücüne dayanması. Vermont Üniversitesi verilerine göre, yalnızca 1 gram kurutulmuş safran elde etmek için 159 ile 179 çiçeğin elle toplanıp kırmızı tepeciklerinin tek tek ayrılması gerekiyor. Ekim-Kasım aylarında yapılan hasat, ana tarım sezonunun sonuna denk geldiği için küçük ölçekli üreticilere ek mevsimsel gelir kapısı açabiliyor.
Su ve ısının tasarrufu, yönetim zorluğu
Panellerin sağladığı gölge, bitkilerdeki ısı stresini ve sulama ihtiyacını azaltarak ek bir avantaj sağlıyor. Buna karşın CSU uzmanları; dikim, bakım ve hasat işlemlerinin tamamen elle gerçekleştirilmesi nedeniyle, çatı tabanlı sistemlerde kurulum ve işletme aşamalarında titiz bir planlama şart olduğunu altını çiziyor.
KAYNAC: Sözcü - Colorado Eyalet Üniversitesi (CSU) araştırmaları
Kaynak: Sözcü - Sözcü
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın!