İstanbul trafiğinin yıllık maliyeti 10 milyar dolara ulaştı

İstanbul’da Trafik Sıkışıklığı Yıllık 10 Milyar Dolar Maliyet Yaratıyor

İstanbul — Türkiye’nin ekonomik kalbi İstanbul’da trafik sıkışıklığının yıllık maliyetinin yaklaşık 10 milyar dolara ulaştığı, kent sakinlerinin ise bu yoğunluk nedeniyle yılda ortalama 120 saati trafikte kaybettiği ortaya çıktı. Esenler Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren Prof. Dr. Sadettin Ökten Şehir Düşünce Merkezi’nin yayımladığı "Türkiye Trafik Durum Raporu", metropolün kronik sorunu haline gelen trafik kaosunun boyutlarını rakamlarla kanıtladı. Rapora göre sorun yalnızca İstanbul’a hasret kalmayacak; Türkiye genelinde trafik yoğunluğunun ekonomik maliyetinin 50-60 milyar dolar bandında seyredebileceği tahmin ediliyor.

Sadece Zaman ve Yakıt Kaybı Değil: Gizli Maliyetler

Marmara Üniversitesi Teknoloji Fakültesi Otomotiv Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdullah Demir, raporun bulgularını değerlendirirken trafik sıkışıklığının maliyetinin sadece trafikte geçirilen süre ve tüketilen yakıtla sınırlı olmadığını vurguladı. Demir’e göre; trafik kaynaklı sağlık sorunları, sürücü ve yolcuların maruz kaldığı stres, iş gücündeki verimlilik kayıpları, çevresel kirlenme etkileri ve lojistik süreçlerde yaşanan gecikmeler bu maliyeti katlayan "gizli" dinamikler oluşturuyor. Bu kapsamlı bakış açısı, trafiğin sadece bir ulaşım sorunu olmadığını, aynı zamanda halk sağlığı ve ekonomik verimlilik üzerindeki derin etkilerini de gözler önüne seriyor.

Araç Sayısındaki Patlaması ve Avrupa ile Kıyaslama

Ulaşım Uzmanı Dr. Fatih Gündoğan, İstanbul’daki kişi başı yıllık trafik kaybının 120 saate tekabül ettiğini belirterek, sorunun kök nedenlerinden birinin son on yılda yaşanan araç sayısındaki dikey artış olduğunu aktardı. Gündoğan’ın verilerine göre Türkiye’de motorlu araç sayısı 20 milyon bandından 33 milyona fırladı. Bu tablo, 1000 kişiye düşen araç sayısının yaklaşık 200 olması demektir. Bu oran, Avrupa ortalamasının (400) yarısına, ABD ortalamasının (700) ise üçte birine karşılık gelmektedir. Uzman, Türkiye’nin araç sahipliği oranında Avrupa ortalamasına ulaşması durumunda, İstanbul’daki araç sayısının mevcuttan iki katına çıkabileceğini ve bu durumun kent trafiğini tamamen felç edebileceğini öngörüyor.

Sürücü Davranışları ve Altyapı Eksiklikleri: İkili Sorun Yapısı

Rapor kapsamında İstanbul, Ankara, Eskişehir ve Malatya’da yaklaşık 3 bin kişinin katılımıyla gerçekleştirilen odak grup görüşmeleri, trafik sorununun insan faktörü ve altyapı eksikliği adlı iki temel bacak üzerinde durduğunu ortaya koydu. Ankete katılanların yüzde 55,5’i en büyük sorunu sürücülerin dikkatsizliği, kasıtlı kural ihlalleri ve trafik bilinci eksikliği olarak gösterirken; yüzde 46,3’ü yol kapasitesinin yetersizliği ve otopark sorununu işaret etti. Dr. Gündoğan, kazaların başlıca nedeninin sürücü davranışları olduğunu kabul edişine rağmen, yol ve trafik altyapısının da bu davranışları şekillendirdiğini, bu iki unsurun izole edilmemesi gerektiğini, entegre bir yaklaşımla ele alınmasını gerektiğini savundu.

Kaza İstatistiklerindeki Liman Düşüş ve Motokurye Riskleri

Raporun en dikkat çeken bulgularından biri de trafik kazaları sonucu ölen kişi sayısındaki gelişim. 2024 yılında trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısı yaklaşık 6 bin 400 olarak gerçekleşirken (günlük ortalama 17,5 can kaybı), 2025 yılında bu rakam 6 bin 35 seviyesine geriledi. Doç. Dr. Demir, bu düşüşün araçlardaki güvenlik sistemlerinin gelişmesi, acil müdahale sürelerinin kısalması ve denetim çeşitliliğinin artmasıyla ilişkilendirilebileceğini ifade etti. Ancak kaza sayısındaki istenen orandaki azalmanın sağlanamadığını, yapısal sorunların devam ettiğini kaydetti. Ayrıca araştırma, motokuryelerin yüksek teslimat baskısı, çalışma şartları ve uygun park-şerit düzenlemelerinin eksikliği nedeniyle trafikte daha fazla risk almaya itildiklerini, bu durumun trafik güvenliği için ciddi bir tehdit unsuru oluşturduğunu da belgeler nitelikte.

Kaynak: Sözcü - Sözcü
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle