Küresel piyasalarda enerji arzı iyimserliği

Jeopolitik İyimserlik Petrol Fiyatlarını İndirdi, Küresel Piyasalarda Karma Tablo Çizdi

Dünya genelinde jeopolitik risklerin yarattığı belirsizlikten ziyade diplomatik çözüm umutlarının öne çıktığı bir günde, enerji arzı endişelerinin azalması petrol fiyatlarını 100 doların altına çekerken, tahvil getirilerindeki baskı hafifledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın BM Genel Kurulu’ndaki İran ve Rusya-Ukrayna savaşına dair mesajları, piyasalarda "savaş sonu" beklentilerini tetikleyerek risk iştahına sınırlı destek sağladı. Buna karşılık, ABD Federal Reserve’in (Fed) faiz politikasına dair kararsızlık ve Çin ekonomisindeki yapısal sorunlar, borsalarda yön arayışının devam etmesine neden oldu.

Trump’ın İran ve Ukrayna Mesajları Arz İyimserliğini Tetikledi

Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu çerçevesinde New York’da yer alan ABD Başkanı Donald Trump, jeopolitik gerginliklerin iki ana odağı olan Orta Doğu ve Rusya-Ukrayna eksenlerinde striking açıklamalarda bulundu. Trump, İran ile ilişkilerde ya anlaşma yoluna gidileceğini ya da bu ülkeyi "yok etme" kararı alınacağını belirterek, 3 Kasım seçimlerinden hemen sonra bir uzlaşıya varılacağına dair güçlü bir inanç sergiledi. "Onların bunu yapmaması mantıklı değil" ifadesiyle diplomatrik çözümün mantıklı tek seçenek olduğunu vurgulayan Trump, Rusya-Ukrayna savaşının da sona erdirilmesi için yoğun çaba sarf edildiğini kaydetti.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile yaptığı görüşmede "İki ülke bir anlaşma yapacak" diyerek iyimser bir tablo çizen Trump, bu sürecin energetik piyasalar üzerindeki risk primini eritmesi bekleniyor. Zelenskiy ise Putin ile üçlü bir görüşmeye hazır olduğunu bildirirken, Rus liderinin savaş bitirme niyetinin olmadığına dair şüphelerini de gizlemedi. Bu gelişmeler, özellikle enerji arzı güvenliği açısından kritiktir; piyasalar bir an önce barış ortamının tesis edileceği senaryosunu fiyatlamaya başladı.

Hürmüz Boğazı Açılma İhtimali ve Petrolün 100 Dolar Altına Düşüşü

Jeopolitik gerginliğin en hassas noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı gündeminde, İran’ın "şartlar sağlanırsa 7 gün içinde boğazı yeniden açabileceği" açıklaması, küresel arz kaygılarını aniden yumuşattı. Bu gelişme, kasım vadeli Brent petrol fiyatlarının dün yüzde 1,1 düşüşle 99,3 dolara inmesine ve yeni işlem gününde de yüzde 1,3’lük bir gerilemeyle 97,9 dolar seviyesine sarplanmasına doğrudan yol açtı. Petrol fiyatlarındaki bu sert gerileme, küresel enflasyon endişelerini bir nebze olsun rahatlatırken, tahvil piyasalarındaki satış baskısını da hafifletici etki yarattı.

Ancak, ABD Merkez Bankası (Fed)’nin yıl sonuna kadar bir kez daha faiz artırımı yapabileceği beklentileri, petrol fiyatlarındaki düşüşün yarattığı olumlu etkiyi kısmen bertaraf ederek dolar endeksini 100,7 seviyelerinde tuttu. Yüksek tahvil getirileri (10 yıllık ABD tahvili %4,97) ve güçlü dolar, güvenli liman varlığı altının ons fiyatını %0,3 değer kaybıyla 4.345 dolar seviyelerine çekerken, riskli varlıklar üzerindeki baskıyı korudu.

ABD Borsalarında Teknoloji Ayrımı, Avrupa’da Jeopolitik Gölge

Petrol fiyatlarındaki rahatlamaya ve yapay zeka (YZ) sektörüne yönelik sürdürülen iyimserliğe dayanarak ABD borsalarında farklı bir seyir izlendi. YZ yatırımlarının hız kesmeden devam edeceği, çip ve altyapı talebinin güçleneceği öngörüleri Nasdaq endeksine %0,45’lik bir kazandırırken, S&P 500 yatay seyretti. Dow Jones Endeksi ise %0,36 değer kaybederek endüstriyel ve finansal ağırlıklı endekslerin hâlâ macrosal belirsizlikten etkilenmiş olduğunu gösterdi. Vadeli işlem piyasaları güne pozitif başlasa da, ana endekslerin karma performansı yatırımcıların seçici davrandığını kanıtlıyordu.

Avrupa borsalarında ise tablo daha da karmaşıklaştı. Jeopolitik gelişmeler ve BM Zirvesi mesajları ön planda yer alırken, İngiltere’de Ağustos ayı kamu borçlanmasının resmi tahminin 3,5 milyar sterlin üzerinde, 18,3 milyar sterline çıkması finansal disiplin endişelerini yeniledi. Bu veriye rağmen AB’nin, Rus oligarkları Alişer Usmanov ve Mihail Fridman’ı yaptırım listesinden çıkarma ve 3 binden fazla varlığı kapsayan kısıtlamaları 36 ay uzatma kararı, diplomatkan esnekliğin sinyali olarak okundu. Frankfurt (DAX) yatay seyirlerken, Paris (CAC 40) %0,2 kazandı; Londra (FTSE 100) %0,29, Milano (FTSE MIB) ise %0,53 kayıp verdi.

Çin-AB Ekseninde Ticaret Savaşı Uyarısı ve Asya’nın Karma Kapanışı

Asya pazarlarında Japonya borsalarının tatil nedeniyle kapalı olması hacmi düşürürken, Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi’nin Alman meslektaşı Johann Wadephul ile yaptığı görüşme dikkat çekiciydi. Wang Yi, AB’nin Çin’e karşı korumacı tedbirler gündeme getirdiği dönemde, "Çin ve AB stratejik ortak, ticaret savaşı çıkmaz" mesajını vererek Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’in 23-25 Eylül tarihlerinde Trump davetiyle Washington’a yapacağı ziyaretin gölgesini uzattı. Bu diplomatkan hamleler Güney Kore (Kospi %0,5 artış) için olumlu bir hava yaratırken, Hong Kong (Hang Seng %0,9 düşüş) ve Şanghay (%0,3 düşüş) endekslerindeki satışlar, Çin kıtasındaki yapısal büyüme kaygılarının hâlâ hakim olduğunu gösterdi.

Türkiye Piyasaları: BIST 100 Destek Arayışında, TCMB Dezenflasyon Vurgusu

Yerel piyasalarda jeopolitik iyimserlikten ziyade iç dinamikler ve teknik satışlar baskınlaştı. Borsa İstanbul (BIST) 100 endeksi, dün işlem gününü %1,04 değer kaybıyla 13.198,84 puandan tamamlayarak 13.200 psikolojik desteğini altına çekti. Vadeli işlem piyasasında (VİOP) Ekim kontratının normal seansa göre %0,30 artışla kapanması, kısa vadeli bir teknik toparlanma bekentisini yansıtıyor. Analistler, endeks için 13.100 ve 13.000 puanları kritik destek, 13.400 ve 13.500 puanları ise direnç seviyesi olarak işaret ediyor.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, BM Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin korunmasını vurgularken, Türkiye’nin "istikrar adası" konumunu ve savunma sanayisindeki gelişimi öne çıkardı. ABD Başkanı Trump’la gerçekleşen Körfez İşbirliği Konseyi toplantısının ardından basın mensuplarına "Körfezdeki sıkıntıları aşmak için çalışıyoruz" diyen Erdoğan, Ege ve Doğu Akdeniz meselesinin iyi komşuluk ve uluslararası hukuk çerçevesinde çözülmesi gerektiğini tekrarladı.

Ekonomik çerçevede TCMB Başkanı Fatih Karahan, New York’ta düzenlenen Türkiye Yatırım Konferansı’nda "Veriler daha zorlu arz koşullarına rağmen dezenflasyon sürecinin devam ettiğine işaret ediyor" diyerek enflasyonla mücadelenin kararlılığını vurguladı. Dolar/TL parityitesi bankalararası piyasada 48.8370 seviyelerinde işlem görürken, bugün saat 10:00’de açıklanacak hanehalkı beklenti anketi, sektörel enflasyon beklentileri ve finansal hizmetler güven endeksi ile yurtdışında gelecek PMI verileri (Almanya, Avro Bölgesi, İngiltere, ABD), piyasa yönünü belirleyecek kritik veriler arasında yer alıyor. Ayrıca İstanbul’da sermaye piyasası işlemleri kapsamında yapılan operasyon sonucu 5 şüphelinin tutuklanması, piyasa denetimi ve şeffaflığı gündemine getirdi.

Kaynak: Sözcü - Sözcü
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle