Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi'nin 2012'den beri gündemde tuttuğu ancak finansal ve siyasi engellerle hayata geçiremediği "Great Sea Interconnector" (GSI) denizaltı elektrik kablo projesinin canlandırılma çabaları, Türkiye'den gelen sert bir uyarıla karşılaştı. Milli Savunma Bakanlığı (MSB), 1 Ekim'de yaptığı basın bilgilendirme toplantısında, projenin Türkiye'nin kıta sahanlığı haklarında icra edilecek kısımları için uluslararası hukuka dayanarak Ankara'nın onayı ve koorasyonunun şart olduğunu belirtti.

Kaynak: BBC Türkçe

Projeye göre Girit'ten başlayarak Kıbrıs Rum Kesimi'ne, oradan da İsrail'e kadar uzanacak toplamda yaklaşık 1200 kilometrelik bir hat planlanıyor. 898 kilometrelik ana hattın maliyeti 2 milyar Avro'yu aşması beklenen projede, Avrupa Birliği (AB) 658 milyon Avroluk bir destek taahhüdünde bulundu. Geçen Ağustos ayında Fransız yatırım fonu Meridiam, projenin yüzde 66'lık çoğunluk hissesini satın alarak finansal engellerin aşıldığını işaret etti. Kablo döşeme işleri için Norveç bayraklı, Fransa merkezli Nexans şirketine ait "Nexans Electra" gemisinin devreye girmesi öngörülüyor.

MSB'nin açıklaması, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi yetkililerinin projeyi gündeme taşımayı hızlandırması ve diplomatik hassasiyeti azaltmak adına Fransız bir şirketi projeye dahil etmeleri sonrasında geldi. Bakanlık, "Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda icra edilecek her türlü kablo/boru döşeme veya bilimsel araştırma faaliyetlerinin kıyı devleti olan ülkemizle önceden koordine edilmesi gerekmektedir" ifadelerini kullandı. Açıklamada, Türkiye'nin 2011'de KKTC ile, 2019'da Libya ile yaptığı deniz yetkilendirme anlaşmaları hatırlatılarak, bu çerçevede şekillenen kıta sahanlığı haritasının Birleşmiş Milletler'e deklare edildiği anımstatıldı. "Kıta sahanlığımızda izinsiz hiçbir faaliyete izin vermeyeceğimiz" vurgusu yapıldı.

Yunanistan Dışişleri Bakanı Yorgo Gerapetritis, geçen ay yaptığı açıklamada uluslararası hukuka göre Türkiye'den onay alma gerekliliğinin olmadığını savunmuş, Atina'nın doğrudan iletişim yerine tüm kıyıdaş ülkelere hitaben bir NAVTEX (deniz haberleşme sistemi) ilanı yapma ihtimali gündeme gelmişti. Ancak Yunan basınında, proje rotasında Türkiye'nin 15 Ağustos'ta ilan ettiği Fethiye-Kaş Deniz Millî Parkı'nı (yaklaşık 2,2 milyon hektar) etkilememek adına ufak düzeltmeler yapılması haberi yer aldı. Ankara, bu durumun Yunanistan'ın ilan edilen millî parkı ve dolayısıyla kıta sahanlığı haklarını fiilen kabul ettirmesi anlamına gelebileceğini değerlendiriyor.

GSI projesindeki gerilim, Aralık 2023'te imzalanan "Atina Bildirgesi" ile olumlu bir seyire giren Türkiye-Yunanistan ilişkilerinin yeniden test edilmesi olarak okunuyor. İki ülke arasındaki askeri yetkili görüşmelerinin 7-9 Ekim tarihlerinde Atina'da "Güven Artırıcı Önlemler" çerçevesinde yapılması planlanıyor. MSB, Yunanistan ve Kıbrıs Rum Kesimi'ne "provokatif" eylemlerden uzak durma çağrısı yaparak, enerji iş birliğinin hukuki zemine oturtulmasının tek yolunun karşılıklı saygı ve uluslararası hukuk olduğunu hatırlattı.

Kaynak: BBC Türkçe - Haberler
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle