Sovyet "Bakır Toprak" hayali Kazakistan'a 70 yıldır kalıcı yara bıraktı

Sovyetler Birliği'nin 1954 yılında "Bakır Topraklar Kampanyası" adıyla devreye soktuğu ve Nikita Kruşçev'in "bozkırları buğdayla kaplama" vizyonuyla yönettiği devasa tarımsal mühendislik projesinin çevresel faturası, Yarım asır sonra da Kazakistan'ı zorlamaya devam ediyor. Kampanya kapsamında 1954-1963 yılları arasında yaklaşık 45 milyon hektarlık doğal bozkır arazisi çeltikçinin pençesine geçirildi; bu alanın yarısından fazlası, yani 23 milyon hektar Kuzey Kazakistan sınırları içinde yer alıyordu.

Girişim ilk yıllarında hedeflenen sonucu verdi. 1956 yılında bölgeden yaklaşık 64 milyon ton tahıl toplanarak rekor kırıldı. Ancak bu hızlı kazancın bedeli ağır çıktı. Kaynakların aktardığı bilgilere göre 1950 ile 1965 yılları arasında gerçekleştirilen bu yoğun işleme faaliyetleri, tahminen 1,6 gigatonluk bir karbon emisyonuna yol açtı. 1991'de SSCB'nin dağılmasıyla bu arazilerin büyük kısmı terk edilip doğal çayır formuna dönmesine rağmen, toprağa verilen zarar geri alınamaz boyuta ulaştı.

Kazakistan Devlet Toprak Araştırmaları Enstitüsü'nün güncel verileri tabloyu somutlaştırıyor. Buna göre ülke genelinde 30 milyon hektarlık tarım arazisi erozyon tehdidi altındadır. Bu rakamın 24 milyon hektarı rüzgar erozyonuna, 5 milyon hektarı ise su erozyonuna karşı savunmasız durumda. Üst toprak tabakasının aşındırılması hem üretim kapasitesini düşürüyor hem de çölleşmeyi hızlandırıyor.

Verimlilik kaybı rakamlarla kanıtlanıyor. Enstitü verilerine göre toprakların potansiyel verimliliği %17 oranında geriledi. Sulama yapılan alanlarda ise tuzlanma oranı %35-37 seviyelerine tırmandı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) raporları durumu daha da geniş bir perspektifte ele alıyor. UNDP'ye 따르면 Kazakistan'ın yüzölçümünün %66'sına tekabül eden 180 milyon hektarlık alan bozulmaya uğramış durumda. Bu alanın 18 milyon hektarı ise halen aktif rüzgar ve su erozyonuna maruz. İşlenen tarım arazilerinin yaklaşık %75'inde erozyon, tuzlanma veya besin maddeleri kaybı gibi farklı derecelerde deformasyonlar tespit ediliyor.

Kaynak: Sözcü - Sözcü
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle