Tarihi barajlar yıkılarak 300 yıl sonra nehrin doğal akışı yeniden sağlandı

ABD'nin Massachusetts eyaletinde, Cape Cod bölgesinden geçen Coonamessett Nehri'nde uygulanan kapsamlı bir ekolojik restorasyon projesi, onlarca yılın ticari tarım mirasını tersine çevirerek nehrin doğal dinamiğini yeniden kurdu. 10 milyon dolar bütçeyle gerçekleştirilen çalışma çerçevesinde, nehrin akışını yaklaşık üç yüzyıldır engelleyen Middle, Lower ve Upper Dam olmak üzere üç tarihi baraj tamamen söküldü.

Bölgede 1700'lerin başlarından itibaren yoğunlaşan kızılcık yetiştiriciliği, nehrin doğal kıvrımlı yolunu düzleştirmiş, taşkın alanının yapısını bozmuş ve organik turba toprağının altına metrelerce kum yığılmasına neden olmuştu. Bu durum, soğuk su türlerinin yaşamsal alanlarını yok etmiş ve göçümen balık popülasyonlarını engellemişti.

Falmouth belediyesi, süreci 2018 yılında Middle Dam'ın sökülmesiyle başlattı. NOAA Fisheries, ABD Balık ve Yaban Hayatı Servisi, Massachusetts Ekolojik Restorasyon Bölümü ve Coonamessett Nehri Vakfı'nın ortaklığıyla yürütülen proje, sonraki yıllarda kalan iki barajın da kaldırılmasıyla tamamlandı.

Mühendisler, nehrin yaklaşık 1,5 kilometrelik kısmına doğal akışa uygun kıvrımlı yeni bir kanal inşa etti. John Parker Yolu'ndaki dar menfez, balık geçişini kolaylaştıracak geniş bir köprüye dönüştürüldü. Nehir kıyıları, balıkların avcılardan korunması ve dinlenme alanları yaratılması amacıyla devrilmiş ağaç gövdeleri ve kök sistemleriyle zenginleştirildi.

Projenin en kritik aşamalarından biri, onlarca yıldır kızılcık tarlalarının altında biriken binlerce ton kumu mühendislik yöntemlerle taşırarak, altındaki canlı turba toprağını ve doğal tohum bankasını gün ışığına çıkarmasıydı. 2020 yılında inşaatların bitmesiyle birlikte alanda 200'ün üzerinde yerli bitki türü yeniden yerleşti veya ekibi tarafından dikildi.

Sonuçlar hızla gözlemlendi. Düşük su sıcaklığına bağımlı Doğu dere alabalığı (Salvelinus fontinalis) ve yumurtlama için tatlı suya göç eden nehir ringaları (Alosa pseudoharengus), barajlar kalkınca nehrin yukarı kısımlarına yeniden ulaşmaya başladı. Nehir ağzına kurulan elektronik sayaç verilerine göre balık geçişlerinde tarihi bir artış kaydedildi.

Alan, açık alan fonlarıyla satın alınıp koruma statüsüne kavuşturuldu; bu sayede gelecekteki ticari yapılaşma riski ortadan kalktı. Gönüllülerin sağladığı yüzlerce saatlik emeğin de katkısıyla tamamlanan proje, NOAA Fisheries tarafından New England bölgesinde işlevini yitirmiş tarımsal kızılcık alanlarının sulak alan restorasyonu için bir model olarak gösteriliyor.

Kaynak: Sözcü - Dünya
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle