Tarlası olan herkesi ilgilendiriyor: Ev yapmanın yolu değişti

Tarım Arazilerinde "Bağ Evi" Yapımı: Yasak Değil, Şartlı İzin

Tarım arazilerinde hobi bahçesi adı altında izinsiz bölünmeleri ve kaçak yapılaşmayı engellemek amacıyla 20 Haziran 2026 tarihinde yürürlüğe giren 7584 sayılı Kanun, kamuoyunda "Artık tarlaya ev yapılamaz" algısını yaratmış olsa da, mevzuat bağ evi inşaatını tamamen yasaklamıyor. Düzenlemeler, izinsiz kullanımlara karşı cezai yaptırımları sertleştirirken, yasal şartları sağlayan parsellerde planlı ve izinli inşaata yeşil ışık yakıyor.

7584 Sayılı Kanun Ne Getirdi, Ne Değiştirdi?

Yeni kanunla tarım arazilerinin izinsiz bölünmesi, tarım dışı amaçlı kullanılması ve kaçak yapılaşmaya yönelik idari para cezaları önemli oranda artırıldı. Mevzuatın temel hedefi, son yıllarda "hobi bahçesi" adı altında yaygınlaşan, imar planlaması dışında ve izin alınmadan gerçekleştirilen parselleme ve yapı faaliyetlerinin önüne geçmek. Bu bağlamda, tarım arazisi sahiplerinin en büyük endişesi olan "bağ evi yapma hakkı" elinden alınmadı; aksine, yasal çerçeve netleştirilerek izinsizliğin ve yasal inşaatın ayrımı kesinleştirildi. Düzenleme, tarım arazisini koruma ile mülkiyet hakkı kullanma dengesini kurmayı amaçlıyor.

Bilecik Örneği: Mevzuata Uygunsa İzin Veriliyor

Yeni düzenlemelerin pratiğe nasıl yansıdığını gösteren somut bir örnek Bilecik’ten geldi. Deresakarı köyünde bulunan 15 bin 77 metrekarelik bir tarla için, 69 metrekare taban alanına ve toplam 100 metrekare inşaat alanına sahip bağ evi projesine resmi yapı izin belgesi verildi. Bu belge, idarenin "izinsiz hobi bahçesi" ile "mevzuata uygun bağ evi" ayrımını net olarak yaptığını kanıtlıyor. İmar ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun hazırlanan başvuruların olumlu sonuçlandığı, ancak izinsiz kullanımların artık sıkı cezalarla karşılandığı mesajı bu kararla somutlaştı.

Arazi Sınıfına Göre Değişen Minimum Parsel Şartları

Bağ evi yapımı için aranan minimum arazi büyüklüğü, tarım arazisinin sınıfına göre farklılık gösteriyor. 4 Ağustos 2026 tarihinde yapılan değişiklikle, belirli tarım arazilerinde 5 hektar (50 dönüm) olarak öngörülen alt sınır 2 hektara (20 dönüm) indirildi. Bu indirim sayesinde 20 dönüm ve üzeri parseller için başvuru yolu açıldı. Ancak bu esneklik her arazi tipi için geçerli değil. Mevzuata göre; mutlak, özel ürün ve marjinal tarım arazilerinde 20 dönüm, dikili (ağaçlık) tarım arazilerinde 5 dönüm, örtüaltı (sera) tarım arazilerinde ise 3 dönüm ve üzerindeki alanlar için bağ evi talebi değerlendirilebiliyor. Bu ayrım, tarımsal veriminin korunması ilkesiyle şekillendirilmiş durumda.

İnsaat Alanı Limitleri ve Mülkiyet Kısıtlamaları

Arazi büyüklüğü şartını sağlamak başvuru için yeterli değil. Bağ evinin taban alanı en fazla 75 metrekare, toplam inşaat alanı ise 150 metrekareyi aşamaz. Bu metrekare limitleri, yapının tarımsal faaliyetlere yardımcı olacak nitelikte kalmasını, konut amaçlı lüks veya geniş ölçekli yapılaşmayı engellemeyi hedefliyor. Mülkiyet yapısı da kritik bir kriter: Hisseli (ortak) parsellerde diğer hissedarların yazılı muvafakati aranıyor. Ayrıca, tarım arazisini kiralayan kiracılar bağ evi talep edemez; başvuru yetkisi sadece arazi sahibine ait. Bu şartların yanında, ilgili imar mevzuatı, nazım imar planı ve çevre düzeni planlaması hükümlerinin de tamamen karşılanması zorunluluğu var.

Tiny House, Konteyner ve Prefabrik: "Taşınabilir" Olduğu İçin İzin Gerekmez Sanılmasın

Modern yapı tekniklerinin yaygınlaşmasıyla birlikte "Tiny house", konteyner veya prefabrik sistemlerle yapılan taşınabilir yapıların tarım arazilerinde izinsiz kurulabileceği yanlış bir algı oluşmuş olabilir. Yeni düzenlemeler bu noktada net çizgi çekiyor: Yapının malzemesi ne olursa olsun, taşınabilir mi yoksa sabit mi olduğu önemli değil; gerekli ruhsat ve izin şartları ortadan kalkmıyor. Bu tür hafif yapı sistemleri de bağ evi kapsamında değerlendiriliyor ve yukarıda sayılan alan limitleri, arazi şartları ve mülkiyet kuralları aynen uygulanıyor. İzin almadan yerleştirilen her türlü yapı, artırılan cezai yaptırımların hedefi oluyor.

Özetle: Kural "Yasak" Değil, "Kontrollü İzin"

Sonuç olarak; 7584 sayılı Kanun ve takip eden düzenlemeler, tarım arazilerini koruma altına almak ve kaçak yapılaşmayı engellemek için "çelik kürek" getirmiş olsa da, yasalara uygun hareket eden tarım arazisi sahiplerinin ihtiyaç duyduğu "bağ evi" imkanını kapatmamış durumda. Sistem; arazi sınıfına göre minimum metrekare, inşaat alan limitleri, mülkiyet şartları ve plan uyumu kriterlerini karşılayan projelere kapılarını açıyor, izinsiz hobi bahçesi ve kaçak yapılaşmacılara ise ağır cezalarla karşı çıkıyor. Tarlası olan vatandaşların yol haritası; "İzinsiz yapıp ceza yemek" değil, "Şartları sağlayıp ruhsat alıp yapmak" yönünde belirlenmiş oldu.

Kaynak: Sözcü - Gündem
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle