Trump, Şi'yi kırmızı halıyla karşıladı: Masada neler var?

Trump, Şi’yi Tarihi Bir Protokolle Karşıladı: "Rakip Değil, Ortak" Mesajı Verildi

WASHINGTON — ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Jinping’i Perşembe günü Beyaz Saray’da, öncülük ettiği görkemli bir devlet ziyareti törenleriyle ağırladı. Dünyanın iki en büyük ekonomisinin liderleri arasındaki bu yılki ikinci buluşma, Şi’nin on yıldan uzun bir aradan sonra Washington’a yaptığı ilk ziyaretin sembolüklüğünü taşıyor. Trump, Çarşamba akşamı Joint Base Andrews askeri üssünde Şi’yi kızıl halı protokolüyle karşılayarak, 2015 yılında Başkan Barack Obama’nın Papa Francis’i karşılamasından bu yana bir ABD başkanının yabancı bir lideri bu üste ilk ağırlaması gerçekleştirdi. Bu jest, Trump’ın "güçlü liderler"le ilişkilerine ve törenlerdeki görkeme verdiği önemi bir kez daha ortaya koydu.

İkili İlişkilerde "İstikrar" ve "Ortaklık" Vurgusu

Zirvenin gölgelendirmeyen ana temalarından biri, Çin’in resmi haber ajansı Şinhua aracılığıyla Şi’nin dile getirdiği "istikrarlı ilişki" temennisi oldu. Çin Devlet Başkanı, Pekin ve Washington’ın "rakip değil, ortak" olması gerektiğini vurgulayarak, iki ülke arasındaki "barış içinde bir arada yaşamanın tarihsel mantığının" değişmediğini kaydetti. Bu retorik, son yıllardaki strateğik rekabet ve ticaret savaşları gölgesinde kalmış olsa da, her iki tarafın da kırılma noktalarını aramak yerine yönetilebilir bir rekabet çerçevesi çizmek istediğinin işaretleri olarak okundu. Trump için ise bu ziyaret, Mayıs ayında Çin’de gördüğü şahane karşılamaya diplomatik karşılık verme niteliğinde ulusal bir prestij meselesi ile yüksek düzeyli bir diplomasi fırsatı olarak bir arada değerlendirildi.

Somut Çıktılar: Ticaret Ateşkesi ve Boeing Taahhüdü

Analistlerin önceden "büyük kırılmalar beklenmediği" yönünde tahmin ettiği zirvede, somut sonuçlar teknik alanlarda odaklandı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve Çin Başbakan Yardımcısı He Lifeng görüşmelerinin ardından, karşılıklı gümrük vergilerinin yüzde 100’ü aştığı ticaret savaşını donduran anlaşmanın 10 Ocak’a kadar uzatılmasında mutabakat sağlandığı açıklandı. Ayrıca ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, tarım ve tarım dışı engeller konusunda duyurular yapılacağını ve Çin’in 200 Boeing uçağı alma taahhüdünde ileri kayıtlar alındığını belirterek, Trump’ın ara seçimler öncesinde aradığı ekonomik kazanımların pekiştirildiğini gösterdi. Konuya yakın kaynaklar ise görüşmelerin baz gümrük vergilerinin düşürülmesi, uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadele ve askeri diyalog genişletilmesi konularında anlaşmalar üretebileceğini aktardı.

Zorlu Masayı Paylaşan Konular: Tayvan, Yapay Zeka ve İran

İlişkilerin yüzeyinde hâlâ derin çatlaklar yer alıyor. En hassas konu demokratik yönetimli Tayvan’ın statüsü olarak öne çıkıyor. Çin’in üzerinde hak iddia ettiği adayla ilgili olarak, ABD müttefikleri Trump’ın ekonomik kazanımlar karşılığında Taipei desteğini yumuşatmasından endişe ediyor. Kaynaklar, Şi’nin Cuma günü planlanan Ulusal Arşivler ziyareti sırasında Trump’a Tayvan’a silah satışlarını durdurması için baskı yapacağını, karşılığında Çin’in İran’a baskı konusunda işbirliği teklif edebileceğini söylüyor. Yapay zeka alanında ise Dışişleri Bakanı Marco Rubio, "Soğuk Savaş dönemindeki kırmızı hat" benzetmesiyle, tehlikeli AI olaylarını ve olası çatışma risklerini önlemek için bir iletişim mekanizması üzerine çalışıldığını ifade etti. Buna rağmen, devlet yemeğine Tim Cook, Jeff Bezos, Elon Musk ve Sam Altman gibi dev teknoloji patronlarının katılması, sektörün bu ilişkinin stratejik önemine verdiği gösteriliyor.

"Teke Tek Dövüş" Benzetmesiyle Özetlenen Zirve

Eski ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Kurt Campbell’in "ilk çağlarda 'teke tek dövüş' olarak adlandırılan durumun tarihsel bir yeniden canlanışı" tanımlaması, zirvenin doğasını özetliyor. İki lider de kendi medeniyetlerini temsil eden güçlü figürler olarak, kozlarını masaya yatıyor ve birbirlerini tartıyor. Çin, ticareteki yükselişi ve nadir toprak elementleri kontrolüyle masada güçlü görünürken; Trump popüler olmayan bir İran savaşı riskiyle, Şi ise yerel ekonomik zorluklarla boğuşuyor. ABD teknoloji ihracat kontrollerinin kararlılıkla sürdürüleceği sinyalleri verilirken, her iki tarafın da kriz yönetimi ve strateğik istikrar arayışı içinde olduğu açıkça ortada. Zirve, kırılma yerine "yönetilebilir rekabet"in zeminini pekiştirme çabasıyla sona eriyor.

Kaynak: Sözcü - Dünya
Orijinal Haber: Orijinal haberi görüntüle